خاطرات شجريان از عبدالله دوامي (2)

بستن قرداد براي ضبط تصنيف هاي مرحوم دوامي

روزي در محضر عبدالله خان دوامي بودم. وي به من گفت: قرار بود من تصانيف قديمي را براي فرهنگ و هنر بخوانم و آنها ضبط كنند ، قرارداد هم بستند. ولي بيش ازيك سال است كه ديگر براي اين موضوع پيش من نيامده اند و ديگر حرفي از اين مسئله نيست . تو برو و بگو من هم فردا مي ميرم و اين تصنيف ها از دست مي رود. بيايند و دم و دستگاه شان را بياورند تا يادم نرفته بخوانم. بعد از اين حرفها فكري به خاطرم رسيد و گفتم : استاد ، پيشنهادي دارم. گفت : ديگر به من نگويي استاد. استاد چيه؟ به اوستاي حمومي ميگن استاد. گفتم : به چشم آقا ، شما حاضريد قراردادي را كه با فرهنگ و هنر بستيد و به آن عمل نكردند ، اين قرارداد را با من ببنديد ؟ يك دستگاه ضبط صوت خوب هم مي اورم ، براي من بخوانيد ضبط كنم. مبلغ قرارداد هم هر چه هست با دل و جان تهيه كرده و مي پردازم شما كه بابت قرارداد از فرهنگ و هنر پولي نگرفته ايد ؟ گفت : نه آقا! گفتم: پس با همان شرايط به من واگذار كنيد .
جواب داد: خيلي خوب است ، بله آقا ، چه بهتر كه تو اين كار را بكني ، چون اگر انها علاقه داشتند مي آمدند. تو، هم علاقمندي و هم موقع ضبط بهتر مي تواني به من كمك كني كه يك تصنيف را دوبار نخوانم. بله آقا ! فكر خوبي است . آدم چه ميداند چند روز از عمرش باقي مانده ، شب مي خوابد و صبح بلند نمي شود ، منتها بايد از آن درست استفاده كني، درست ياد بگيري و درست بخواني. اين اهنگها را كه اينجوري نبايد بخوانند.اينها هر كدام يك وزني دارد كه بايد مراعات شود . در ضمن اگر اين آهنگها دست خيلي از اين نوازنده هابرسد، هر تكه اش را غلطو غلوط بنام خودشان اجرا مي كنند . و مي گويند : اين آهنگ را ما ساخته ايم . اين آهنگ بايد درست نگهداري و درست اجرا كني . به استاد اطمينان دادم كه مثل مردمك چشمم از اهنگ ها و تصنيف ها نگهداري خواهم كرد و تا درست ياد نگيرم آنها را اجرا و ضبط نخواهم كرد. روز بعد كه ضبط صوت آوردم ايشان دست خطي را كه به شكل قرارداد نوشته بودند به من دادند . توصيه هاي لازم را در ان ياد آور شدند و مبلغ قرارداد هم ذكر شد . همان روز پاداشي را كه به خاطر اجراي راست پنجگاه ، در جشن هنر شيراز از اداره راديو گرفته بودم به عنوان پيش پرداخت ، حضور استاد تقديم كردم و مدت يكسال و نيم طول كشيد كه تصنيف ها ضبط شد . هفته اي دو روز بعد از ظهره ، به اين كار اختصاص داده بوديم ايشان مي خواند و من ضبط و يادداشت مي كردم .
در مرحله اول، طبق يادداشت هايي كه آقاي دوامي داشت حدود 250 تصنيف قديمي ذكر شده بود ، كه در عمل به 140 تصنيف تقليل پيدا كرد . چون خيل از اين آهنگ ها با شعرهاي گوناگون اجرا ميشد. بالاخره حدود 140 تصنيف را به اين ترتيب ضبط كردم . خوشحالم از اينكه توانستم اين گنجينه گرانبها را براي بايگاني موسيقي ايران ثبت و حفظ كنم. يكي از كارهايي كه در نظر دارم در كارنامه هنري ام عرضه كنم ، خواندن اين مجموعه ، تصانيف همراه اركستر سازهاي ايراني است. البته اغلب آنها توسط خودم يا خوانندگان ديگر اجرا شده اند. ولي همانطور كه آقاي دوام مي گفت، اكثرا ريتم و وزن اجرا از نظر تندي و كندي و حالات ريزه كاري با انچه استاد خوانده فرق دارد. و من كه سالها شيوه اجراي آنها را نزد عبدالله خان كار كردم ، در نظر دارم كه همه آنها را با همان شيوه اجرا و ثبت كنم.

ماهنامه كلك ، دي 70-شماره 22